Omiń nawigację
ukryj

O co chodzi?

Wyszukaj informacje i uzupełnij wybrane pola.

Skorzystaj z własnej wiedzy, poszukaj w książkach lub w internecie.

Sprawdź, czy informacje już uzupełnione są poprawne.

Pamiętaj o podaniu źródeł.

Ratusz Staromiejski

sprawdzony
help
zamknij

Oznaczenie stanu

  • Sprawdzony
    Dane częściowo zweryfikowane; wymagają dopracowania.
Zabytek wpisany do rejestru zabytków
uzupełnij Lokalizacja:

Stare Miasto, gmina Toruń, powiat Toruń, województwo kujawsko-pomorskie

Rynek Staromiejski 1

zobacz

Data powstania: 1259
Numer w rejestrze:

A/73/206 z 27.08.1929

wersja oryginalna Adoptuj zabytek Mini-przewodnik

Opis

uzupełnij

Ratusz Staromiejski w Toruniu jest uważany za jeden z najważniejszych zabytków średniowiecznej architektury mieszczańskiej w środkowej Europie. Pierwsza zabudowa śródrynkowa, służąca celom handlowo-administracyjnym Torunia, zaczęła powstawać wkrótce po połowie XIII w. Z tego czasu zachowała się jedynie dolna część wieży, podwyższonej w 1385 r. Na lata 1393-1399 przypada budowa obecnego gmachu, stanowiącego oryginalne rozwiązanie wśród gotyckich ratuszy. Połączono w nim funkcje handlowe, administracyjne i sądowe w czterech skrzydłach zgrupowanych wokół wewnętrznego dziedzińca. Elewacje ożywiono ostrołukowymi wnękami, biegnącymi przez całą ich wysokość. Na parterze skrzydła wschodniego usytuowano sukiennice, a w skrzydle zachodnim ławy chlebowe. Przy przejeździe północnym umieszczono salę sądową. Pomieszczenia w traktach zewnętrznych, zarówno od strony Rynku, jak i dziedzińca, przeznaczono na kramy, dostępne od zewnątrz. Piętro służyło celom reprezentacyjnym i administracyjnym.

Na pocz. XVII w. ratusz został przekształcony w stylu manierystycznym, prawdopodobnie wg projektu Antoniego van Opberghena. Podwyższono go o jedno piętro, a wnętrza zyskały wówczas wystrój porównywalny z Czerwoną Salą w ratuszu gdańskim. W narożach dobudowano zachowane do dzisiaj wieżyczki.

W 1703 r. ratusz uległ spaleniu w wyniku oblężenia szwedzkiego, jego odbudowa trwała aż do 1737 r. Wykonano wówczas nowy, późnobarokowy wystrój wnętrz, nowe szczyty facjat, a wieżę przekryto tymczasowym dachem, zachowanym do dzisiaj. Od strony zachodniej dobudowano ryzalit, mający wzmocnić przechylającą się ścianę.

W XIX w. barokowy ryzalit przebudowano w stylu neogotyckim, dokonano również przekształceń wnętrz, m.in. przebudowy kramów.

Wnętrzom częściowo przywrócono pierwotny wygląd w trakcie gruntownego remontu, połączonego z adaptacją na cele muzeum okręgowego, w latach 1957-1964. Jedną z większych ingerencji w tym czasie była rozbiórka XVIII-wiecznej drewnianej więźby dachowej i zastąpienie jej nową konstrukcją metalową. Od roku 2003 prowadzono prace restauratorskie, przywracające pierwotny wystrój malarski wieży.

Obecnie Ratusz stanowi główną siedzibę Muzeum Okręgowego. Eksponowane są tu zbiory sztuki gotyckiej, rzemiosło toruńskie od średniowiecza do końca nowożytności, galeria portretu mieszczańskiego, w tym najstarszy zachowany portret Mikołaja Kopernika, zbiory XIX- i XX-wiecznego malarstwa polskiego.

Źródła:

Ciekawostki, legendy, anegdoty

Podziel się z innymi legendą, anegdotą,
ciekawą historią związaną z zabytkiem.

Aplikacje dla turysty dla zabytku

Stwórz aplikacje „Dodaj alert” dla tego zabytku:

Stwórz aplikacje dla turysty

Podgląd wygenerowanej aplikacji

Ładuję podgląd widgetu…
Wystąpił błąd podczas ładowania poglądu.

Wygenerowany kod do wstawienia na stronę

To jest gotowy kod do wstawienia na stronę, wygenerowany dla wybranego przez Ciebie zabytku. Wystarczy go skopiować i umieścić w odpowiednim miejscu na Twojej stronie.

Tagi, kategorie

Alerty

Wiesz, że obiekt wymaga opieki?
Zaalarmuj!

zgłoś, że zabytek nie istnieje

Ważne daty

  • 1252-1259 - Wytyczenie Rynku Staromiejskiego, związane z powiększeniem terenu miasta w stronę północno-zachodnią.
  • 1259 - Rozpoczęcie budowy domu kupieckiego (sukiennic).
  • 1274 - Przywilej na budowę kramów i ław chlebowych; budowa wieży.
  • 1330 - Pierwsza wzmianka o pomieszczeniach Rady Miasta (ratuszu).
  • 1385 - Nadbudowa wieży.
  • 1393 - Przywilej na budowę obecnego budynku, mieszczącego pod jednym dachem dom kupiecki, ławy chlebowe, kramy, wagę, salę sądową i ratusz.
  • przed 1399 - Ukończenie budowy ratusza.
  • 1602-1605 - Manierystyczna rozbudowa wg projektu Antoniego van Opbergena, podwyższenie o jedno piętro, nowy wystrój wnętrz.
  • 1703 - Pożar i zniszczenie ratusza wskutek oblężenia szwedzkiego.
  • 1727-1738 - Odbudowa po zniszczeniach; dobudowa barokowego ryzalitu zachodniego.
  • XIX w. - Przekształcenia wnętrz, bieżące naprawy.
  • 1813-1815 - Ratusz służył jako koszary dla wojsk rosyjskich.
  • 1868-1869 - Budowa nowego, neogotyckiego ryzalitu.
  • 1913 - Wzniesienie na dziedzińcu studzienki z pomnikiem Flisaka.
  • 1940-1941 - Niemieckie plany przebudowy; zrealizowane w niewielkiej części.
  • 1945 - W ratuszu umieszczono rosyjski szpital wojskowy.
  • 1946 - Otwarcie muzeum w pomieszczeniach ratusza.
  • 1959-1965 - Generalny remont, usunięcie przekształceń z XIX w., częściowa rekonstrukcja kramów, budowa nowej metalowej więźby dachowej.
  • 1996-2002 - Prace konserwatorskie i renowacyjne elewacji zewnętrznych; przywrócenie dekoracji malarskiej wieży.

Dokumenty
urzędowe

Dysponujesz dokumentacją, którą możesz legalnie udostępnić innym?
Załącz pliki tutaj.

Twórcy profilu

  • Katarzyna Dańko
  • Tomek Malik

Otwarte Zabytki to projekt prowadzony przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska.

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa

Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski w ramach konkursu Patriotyzm Jutra, ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z Polonią i Polakami” za granicą, ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz ze środków CEE Trust.

Patron
Narodowy Instytut Dziedzictwa Dojrz@łość w sieci
Patroni medialni
Histmag Szkoła z klasą 2.0 Amerykański Portal Polaków
Partner merytoryczny
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych Fundacja Rowzoju Społeczeństwa Informacyjnego PTTK Ośrodek Karta Projekt Polska Fundacja Orange MyViMu.com - Moje Wirtualne Muzeum Centrum Edukacji Obywatelskiej HISTORIA.org.pl Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zamki Gotyckie
Grantodawcy
Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Spraw Zagranicznych CEE TRUST - Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego