Omiń nawigację
ukryj

O co chodzi?

Wyszukaj informacje i uzupełnij wybrane pola.

Skorzystaj z własnej wiedzy, poszukaj w książkach lub w internecie.

Sprawdź, czy informacje już uzupełnione są poprawne.

Pamiętaj o podaniu źródeł.

To jest profil zespołu zabytków. W jego skład wchodzi więcej zabytków.

Dwór Zieleniewskich oraz pozostałości ogrodzenia dworskiego i parku

Nazwa zwyczajowa: Dwór Zieleniewskich

sprawdzony
help
zamknij

Oznaczenie stanu

  • Sprawdzony
    Dane częściowo zweryfikowane; wymagają dopracowania.
Zabytek wpisany do rejestru zabytków
uzupełnij Lokalizacja:

Trzebinia, gmina Trzebinia, powiat chrzanowski, województwo małopolskie

ul. Piłsudskiego 47a

zobacz

Data powstania: XVIII w.
Numer w rejestrze:

1593/94/A-301 z 11.10.1971; 1593 z 30.09.1996

wersja oryginalna Adoptuj zabytek Mini-przewodnik

Opis

uzupełnij

Dwór Zieleniewskich to budowla wzniesiona na fundamentach  wieży mieszkalnej z  XIV wieku (zbudowanej przez ród Karwacjanów). Na przestrzeni wieków zmieniali się właściciele tej budowli: Karwacjanie, Kesingerowie, Erazm Struś,  ród Szylkra (Shilchra) -Trzebińskich, Gabriela Stępińska, Marian i Paula Zieleniewscy. Obecny kształt został nadany trzebińskiemu dworowi już  w XVIII wieku. Do dnia dzisiejszego w świadomości społecznej funkcjonuje on jako "Dwór Zieleniewskich" (ostatnich  właścicieli także kopalni węgla "Zbyszek").

Budynek zwieńczony jest od frontu  czterokolumnowym portykiem, częściowo podpiwniczony, z charakterystycznym łamanym dachem polskim.  Właśnie z uwagi na kształt dachu - zdaniem Tadeusza Chrzanowskiego i Mariana Korneckiego, autorów "Sztuki Ziemi Krakowskiej" - dwór trzebiński jest osobliwością: podczas, gdy już  półtora wieku temu zalecano, aby w architekturze zachowywać proporcje ciała ludzkiego, "nadając dachom kształt głowy", dwór w Trzebini ma wysoką "czapę" dachu łamanego (stanowi ona niemal równoważnik wysokości ścian).

Przez długie lata dwór - nieremontowany - stopniowo popadał w ruinę. Mieściła się w nim początkowo siedziba Nadleśnictwa Chrzanów, później sklep meblowy. Wreszcie jego stan nie pozwalał na prowadzenie jakiejkolwiek działalności. W 1971 roku Dwór Zieleniewskich wraz z otaczającym go parkiem został wpisany w rejestr zabytków przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie.  W 1983 roku, staraniem ówczesnych władz Trzebini,  dwór został odkupiony od pełnomocnika ostatniego członka rodziny Zieleniewskich - Zbigniewa Zieleniewskiego. Od połowy 1991 roku dwór przeszedł na własność Gminy Trzebinia. Inicjatorem odbudowy tego obiektu był Społeczny Komitet Renowacji Dworu Zieleniewskich. Proces odbudowy zakończono w 1996 roku, wprowadzając niewielkie korekty architektoniczne - od strony wschodniej dobudowano taras, a poddasze przeznaczono na pokoje hotelowe. W podziemiach budynku funkcjonuje "dworska" restauracja, natomiast na wyższych kondygnacjach  Trzebińskie Centrum Kultury prowadzi różnorodną działalność kulturalną (zwykle w piątkowe wieczory). W parku przy dworze, za zgodą konserwatora zabytków, posadzono - w ramach programu  "Katyń... ocalić od zapomnienia" -  szereg dębów, upamiętniających mieszkańców gminy Trzebinia, których nazwiska znalazły się na "Liście Katyńskiej".  Są to dęby noszące imiona: Jana Gąsiora, Leona Morawca, Wiktora Wojtasa,  Jana Lassoty, Eugeniusza Raszka oraz Mariana Pająka.  Nie ma wśród tych drzew dębu Wacława Aubrechta (gdyż  jego drzewo zasadzono we Włoszczowej), ani dębu Władysława Sokołowskiego, którego pamięć czci dąb w Częstochowie.

Bibliografia:

Stanisław Orłowski, Dwór Zieleniewskich wczoraj i dzisiaj. Trzebinia 2002.

Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 1. Województwo Krakowskie. Zesz. 4. Powiat Chrzanowski. oprac. Jerzy Szablowski. Warszawa 1952, s.34 [hasło Trzebinia-Dwór].

Tadeusz Chrzanowski,  Marian Kornecki,  Sztuka Ziemi Krakowskiej. Kraków 1982, s. 375.

Ciekawostki, legendy, anegdoty

Podziel się z innymi legendą, anegdotą,
ciekawą historią związaną z zabytkiem.

Aplikacje dla turysty dla zabytku

Stwórz aplikacje „Dodaj alert” dla tego zabytku:

Stwórz aplikacje dla turysty

Podgląd wygenerowanej aplikacji

Ładuję podgląd widgetu…
Wystąpił błąd podczas ładowania poglądu.

Wygenerowany kod do wstawienia na stronę

To jest gotowy kod do wstawienia na stronę, wygenerowany dla wybranego przez Ciebie zabytku. Wystarczy go skopiować i umieścić w odpowiednim miejscu na Twojej stronie.

Tagi, kategorie

Alerty

Wiesz, że obiekt wymaga opieki?
Zaalarmuj!

zgłoś, że zabytek nie istnieje

Ważne daty

  • 1971 - wpisanie do rejestru zabytków
  • 1983-1994 - renowacja dworu
  • 1995 - Rada Miasta Trzebini przeznacza dwór na działalność kulturalną

Dokumenty
urzędowe

Dysponujesz dokumentacją, którą możesz legalnie udostępnić innym?
Załącz pliki tutaj.

Twórcy profilu

  • Jolanta Piskorz

Otwarte Zabytki to projekt prowadzony przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska.

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa

Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski w ramach konkursu Patriotyzm Jutra, ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z Polonią i Polakami” za granicą, ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz ze środków CEE Trust.

Patron
Narodowy Instytut Dziedzictwa Dojrz@łość w sieci
Patroni medialni
Histmag Szkoła z klasą 2.0 Amerykański Portal Polaków
Partner merytoryczny
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych Fundacja Rowzoju Społeczeństwa Informacyjnego PTTK Ośrodek Karta Projekt Polska Fundacja Orange MyViMu.com - Moje Wirtualne Muzeum Centrum Edukacji Obywatelskiej HISTORIA.org.pl Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zamki Gotyckie
Grantodawcy
Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Spraw Zagranicznych CEE TRUST - Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego