Omiń nawigację
ukryj

O co chodzi?

Wyszukaj informacje i uzupełnij wybrane pola.

Skorzystaj z własnej wiedzy, poszukaj w książkach lub w internecie.

Sprawdź, czy informacje już uzupełnione są poprawne.

Pamiętaj o podaniu źródeł.

Kamienica z oficynami (tzw. Kamienica pod Zegarem)

sprawdzony
help
zamknij

Oznaczenie stanu

  • Sprawdzony
    Dane częściowo zweryfikowane; wymagają dopracowania.
Zabytek wpisany do rejestru zabytków
uzupełnij Lokalizacja:

Warszawa, gmina Wola, powiat Warszawa, województwo mazowieckie

ul. Chłodna 20

zobacz

Data powstania: 1912-1913
Numer w rejestrze:

377-A z 23.02.2005

wersja oryginalna Adoptuj zabytek Mini-przewodnik

Opis

uzupełnij

Secesyjna kamienica stojąca na rogu ulic Chłodnej i Żelaznej, jeden z warszawskich ostańców oraz nielicznych zachowanych w Warszawie zabytków secesji. Podczas II wojny światowej kamienica znajdowała się na terenie getta warszawskiego. W tym okresie w mieszkaniu na pierwszym piętrze mieszkał wraz z żoną prezes Judenratu, Adam Czerniaków. Tuż obok w roku 1942 wybudowano słynną drewnianą kładkę łączącą duże i małe getto, której obraz wszedł do kanonu ikonograficznego związanego z warszawskim gettem.

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Kamienica_pod_Zegarem_w_Warszawie

Ciekawostki, legendy, anegdoty

Biały Dom

Mieszkańcy getta warszawskiego nazywali kamienicę przy Chłodnej 20 "Białym domem" lub "Zamkiem" (niem. „Die Burg”).

Źródło: "Pani Chłodna. Opowieść o warszawskiej ulicy", A. Nadolski, 2008

Tu była kładka

Nieopodal kamienicy, po przeciwnej stronie skrzyżowania, naprzeciwko budynku pod adresem Chłodna 25, stoi nietypowy pomnik upamiętniający drewnianą kładkę łączącą niegdyś duże i małe getto. 

O tym ważnym, choć mało okazałym pomniku, przeczytać można tutaj: http://tustolica.pl/chlodna-tu-byla-kladka_64835

Na temat samej kładki można dowiedzieć się więcej pod adresem: http://www.sztetl.org.pl/pl/article/warszawa/13,miejsca-martyrologii/3545,-kladka-ul-chlodna-zelazna-/

Najwęższy dom świata

Zaraz obok, na tym samym skrzyżowaniu ulic, ukryty między dwoma budynkami zwróconymi frontem do Żelaznej mieści się Dom Kereta - najwęższy dom świata. 

Więcej na temat Domu Kereta można dowiedzieć się tutaj: http://domkereta.pl

Winda, której nie ma

Budynek, przed wojną wyższy niż obecnie, miał wówczas we frontowej części windę, która po wojnie została zlikwidowana. Ponieważ większość mieszkań w kamienicy podzielono na mniejsze (często z jednego tworzono trzy), w przestrzeniach pozostałych po szybie windowym urządzono wspólne łazienki, do których wchodzi się bezpośrednio z klatki schodowej. Niektóre z nich używane są do dziś. 

Źródło: doświadczenie własne i obserwacja sąsiadów

Lemoniada

Jeden z mieszkańców kamienicy, zafascynowany jej wojenną i przedwojenną historią, trafił ponoć na informację, że w międzywojniu na dachu kamienicy można było napić się lemoniady. Wjeżdżało się windą (zlikwidowaną, gdy po wojnie budynek został pozbawiony jednego piętra) na samą górę i tam, za niewielkie pieniądze, można było zakupić lemoniadę. 

Aplikacje dla turysty dla zabytku

Stwórz aplikacje „Dodaj alert” dla tego zabytku:

Stwórz aplikacje dla turysty

Podgląd wygenerowanej aplikacji

Ładuję podgląd widgetu…
Wystąpił błąd podczas ładowania poglądu.

Wygenerowany kod do wstawienia na stronę

To jest gotowy kod do wstawienia na stronę, wygenerowany dla wybranego przez Ciebie zabytku. Wystarczy go skopiować i umieścić w odpowiednim miejscu na Twojej stronie.

Tagi, kategorie

Alerty

Wiesz, że obiekt wymaga opieki?
Zaalarmuj!

zgłoś, że zabytek nie istnieje

Ważne daty

  • 1940 - W czasie wojny, od momentu utworzenia getta warszawskiego, kamienica znajdowała się na jego terenie.
  • 13 grudnia 1941 - W tym dniu do mieszkania na pierwszym piętrze wprowadził się prezes warszawskiego Judenratu Adam Czerniaków. Mieszkał tam wraz z żoną aż do swojego samobójstwa w roku 1942 (23 lipca).
  • styczeń 1942 - Obok budynku zbudowana została słynna drewniana kładka łącząca małe i duże getto.

Dokumenty
urzędowe

Dysponujesz dokumentacją, którą możesz legalnie udostępnić innym?
Załącz pliki tutaj.

Twórcy profilu

  • Katarzyna Dańko
  • Ola Janus

Otwarte Zabytki to projekt prowadzony przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska.

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa

Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski w ramach konkursu Patriotyzm Jutra, ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z Polonią i Polakami” za granicą, ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz ze środków CEE Trust.

Patron
Narodowy Instytut Dziedzictwa Dojrz@łość w sieci
Patroni medialni
Histmag Szkoła z klasą 2.0 Amerykański Portal Polaków
Partner merytoryczny
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych Fundacja Rowzoju Społeczeństwa Informacyjnego PTTK Ośrodek Karta Projekt Polska Fundacja Orange MyViMu.com - Moje Wirtualne Muzeum Centrum Edukacji Obywatelskiej HISTORIA.org.pl Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zamki Gotyckie
Grantodawcy
Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Spraw Zagranicznych CEE TRUST - Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego