Omiń nawigację
ukryj

O co chodzi?

Wyszukaj informacje i uzupełnij wybrane pola.

Skorzystaj z własnej wiedzy, poszukaj w książkach lub w internecie.

Sprawdź, czy informacje już uzupełnione są poprawne.

Pamiętaj o podaniu źródeł.

Kościół par. p.w. Matki Boskiej Bolesnej

sprawdzony
help
zamknij

Oznaczenie stanu

  • Sprawdzony
    Dane częściowo zweryfikowane; wymagają dopracowania.
Zabytek wpisany do rejestru zabytków
uzupełnij Lokalizacja:

Nysa, gmina Nysa, powiat nyski, województwo opolskie

ul. Rodziewiczówny 3

zobacz

Data powstania: 1907
Numer w rejestrze:

A-82/2009 z 16.02.2009

wersja oryginalna Adoptuj zabytek Mini-przewodnik

Opis

uzupełnij

Kościół pw. Matki Bożej Bolesnej należy do kompleksu klasztornego św. Krzyża w Nysie. Mimo że świątynia wybudowana została jako ostatnia cześć Domu św. Krzyża, nie należy jednak zapomnieć o ogromnej potrzebie wzniesienia tego obiektu sakralnego.

W drugiej połowie marca 1892 roku do Nysy na teren tzw. Górnej Wsi przybyli czterej bracia oraz o. Johannes Beckert (dyplomowany budowniczy) ze Zgromadzenia Księży Werbistów. Objęli oni kierownictwo nad gospodarstwem rolnym i podjęli się budowy nowej szkoły misyjnej. Wkrótce dołączyli do nich kolejni ojcowie, którzy podejmowali różne prace m.in. jako nauczyciele. Po raz pierwszy 8 września 1892 roku przybył do Nysy św. Arnold Janssen. W święto Archanioła Rafała uroczyście poświęcił skromną kaplicę jako oratorium publiczne. Po poświęceniu odprawił uroczystą sumę, podczas której ojcowie Weber i Beckert stanowili asystę a o. Schmidt prowadził śpiew. Po Mszy św. odbyło się oficjalne powitanie i ugoszczenie zaproszonych gości. Po południu poświęcono nowy dom i budynki gospodarcze. Wspólnota liczyła wówczas trzech kapłanów i ośmiu braci. Św. Arnold Janssen nadał Domowi Misyjnemu nazwę „święty Krzyż". Kaplicę powierzono opiece Matki Bożej Bolesnej, zaś patronem całego Domu został św. Andrzej.

W uroczystość Wszystkich Świętych 1892 roku odbyło się z licznym udziałem wiernych położenie kamienia węgielnego pod nowy dom, poprzedzone nabożeństwem sakramentalnym oraz odśpiewaniem Magnificat i Veni Sancte Spiritus. W nabożeństwie uczestniczyło ponad 200 osób, które modląc się i śpiewając podążyły procesyjnie na miejsce budowy, gdzie odprawiono przepisane przez rytuał modlitwy i ceremonie. Pod kierownictwem o. Beckerta, kierownika budowy oraz brata Aleksandra Pyry, mistrza murarskiego oraz brata Josefa Strakego, cieśli i zarazem stolarza, prace postępowały tak szybko, że już w następnym roku w uroczystość św. Jadwigi można było poświęcić Dom Misyjny i w nim zamieszkać. Gazety przyniosły następującą informację: „Nowy Dom zbudowany w szczerym polu, znajduje się około siedmiu minut drogi od należącego do Zgromadzenia folwarku w kierunku miasta Nysy. Wokół domu powstanie w przyszłości ogród. Pierwszy budynek stanowi południowe skrzydło zaplanowanego w kształcie kwadratu klasztoru i jest zbudowany z surowej cegły w prostym, dostojnym, gotyckim stylu. Ponure wrażenie, jakie zwykle sprawiają budowle z surowej cegły, zlikwidowano dzięki temu, że odstępy między cegłami wypełniono białymi fugami. Biała spoina, gzymsy z jasnego cementu, zwieńczenia i ozdoby okienne sprawiły, że budynek wygląda pogodnie. Cały dom ma 45 metrów długości i 16 metrów szerokości, składa się z piwnicy i trzech pięter, nad którymi góruje smukła wieżyczka. Wąski fronton posiada piękną formę, części boczne są nader proste".

Uzgodniono również potrzebę dobudowy dalszych pomieszczeń i planowanej na następne lata rozbudowy obiektu. Specjalnie założono w tym celu cegielnię, w której produkowano pokaźną ilość cegieł. Większość prac wykonywali bracia zakonni we własnych warsztatach.

W latach 1894-1895 i 1898-1900 prowadzono dalsze prace budowlane. Należy w tym miejscu podkreślić, Iż wielką zasługą powstania Domu było wsparcie dobrodziejów, bez którego nie udałoby się w tak krótkim czasie doprowadzić do końca zamierzonego dzieła, do dziś budzącego podziw swym ogromem. Po urządzeniu i poświęceniu kaplicy w tzw. Owczarni, wierni przychodzili do niej, żeby uczestniczyć w Mszach świętych i innych ceremoniach religijnych. W ciągu krótkiego czasu ich liczba wzrosła tak znacznie, że w kaplicy nie dla wszystkich starczyło miejsca. Z tego powodu pomyślano o budowie takiego kościoła, który pomieściłby dużą ilość wiernych.

Budowa bardzo potrzebnego kościoła została opóźniona o pięć lat przez „z ukrycia działające stronnictwo". Ponieważ o. Beckert potrzebny był w Techny (Stany Zjednoczone), sprowadzono do tej budowy o. Hermana Fischera. Był on nauczycielem, architektem i kierownikiem budowy kościoła. Jak wiadomo Nysa w XIX wieku należała do Prus, więc wszelkie zezwolenia na budowę kierowano do tamtejszej administracji.Początkowo planowano budowę kościoła dwupoziomowego, niestety rząd w Berlinie nie udzielił zezwolenia na taką konstrukcję. Dlatego też ojciec Fischer zmuszony był na skorygowanie planu. Nowy projekt dostarczono państwowym i kościelnym władzom, które w październiku 1905 roku ostatecznie dały zezwolenie na budowę kościoła. Natychmiast rozpoczęto prace ziemne i jeszcze przed zimą zakończono budowę fundamentów. Święty Arnold Janssen osobiście położył kamień węgielny pod kościół. Dzięki nadzwyczaj sprawnym i pracowitym braciom pod koniec 1906 roku budowla była gotowa w stanie surowym. Kwestie wyposażenia wnętrza o. H. Fischer uzgadniał w szczegółach z Przełożonym Generalnym Zgromadzenia. Kościół zbudowany był na planie wydłużonego prostokąta z półkoliście zamkniętym prezbiterium. Katalog zabytków sztuki w Polsce podaje następującą informację o jego stylu: „Kościół pw. Matki Bożej Bolesnej i klasztor werbistów wzniesiony w 1907 roku, murowany, neogotycki".

Czternastego listopada 1907 roku radca duchowny z Nysy ks. A. Pischel, poświęcił wzniesiony w neogotyckim stylu kościół. On też wygłosił podczas uroczystości kazanie. Pierwszą uroczystą sumę z asystą celebrował rektor Domu, usłyszano też chorał braci i wychowanków Niższego Seminarium. Akustyka w kościele okazała się bardzo dobra.

Uroczystej konsekracji kościoła i ołtarza głównego dokonał dopiero po zakończeniu I wojny światowej 28 września 1924 roku kardynał Adolf Bertram z Wrocławia. Dzień wcześniej udzielił sakramentu bierzmowania 150 uczniom misyjnym. W czasie uroczystości kościół wypełniony był po brzegi wiernymi. Oprawę muzyczną (mszę pt. Sursum corda) wykonał chór chłopięcy Domu Misyjnego. Kardynał Bertram w długim kazaniu wyjaśnił wiernym znaczenie, istotę i dobrodziejstwa konsekracji kościoła.

Po wykończeniu okazałego kościoła, który miał odpowiednią ilość ołtarzy (wymogi liturgii sprzed Soboru Watykańskiego II) oraz mógł pomieścić licznych mieszkańców domu i wiernych z zewnątrz, budowa Domu Misyjnego została w zasadzie zakończona. Jednak z uwagi na stale powiększającą się liczbę mieszkańców i rozszerzanie działalności trzeba było podejmować wciąż na nowo przebudowę i rozbudowę. Wybudowano więc odpowiednie warsztaty i dom gospodarczy. Zapewniono też mieszkańcom estetyczne otoczenie zakładając park, staw oraz place gier do rekreacji i ćwiczeń fizycznych.

Bardzo istotny jest fakt, iż od początku większość wykonywanych prac, zwłaszcza budowlanych podejmowali sami bracia zakonni. Były to prace w gospodarstwie, przy budowach, przebudowach, urządzaniu wnętrz oraz w założonej w 1894 roku filii drukarni misyjnej. Do dzisiaj pozostał sprzęt, maszyny i wiele innych akcesoriów z ówczesnego wyposażenia poszczególnych warsztatów.

Wykonując te prace praktykowano zasadę i starą regułę zakonną św. Benedykta: „ora et labora" módl się i pracuj. Przyczyniało się to między innymi do tworzenia gospodarczej niezależności, ale wynikało także ze skromnych środków materialnych.

Ciekawostki, legendy, anegdoty

Podziel się z innymi legendą, anegdotą,
ciekawą historią związaną z zabytkiem.

Aplikacje dla turysty dla zabytku

Stwórz aplikacje „Dodaj alert” dla tego zabytku:

Stwórz aplikacje dla turysty

Podgląd wygenerowanej aplikacji

Ładuję podgląd widgetu…
Wystąpił błąd podczas ładowania poglądu.

Wygenerowany kod do wstawienia na stronę

To jest gotowy kod do wstawienia na stronę, wygenerowany dla wybranego przez Ciebie zabytku. Wystarczy go skopiować i umieścić w odpowiednim miejscu na Twojej stronie.

Tagi, kategorie

Alerty

Wiesz, że obiekt wymaga opieki?
Zaalarmuj!

zgłoś, że zabytek nie istnieje

Ważne daty

Wpisz najważniejsze daty z historii obiektu wraz z krótkim opisem.

Dokumenty
urzędowe

Dysponujesz dokumentacją, którą możesz legalnie udostępnić innym?
Załącz pliki tutaj.

Twórcy profilu

  • alpha4

Otwarte Zabytki to projekt prowadzony przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska.

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa

Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski w ramach konkursu Patriotyzm Jutra, ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z Polonią i Polakami” za granicą, ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz ze środków CEE Trust.

Patron
Narodowy Instytut Dziedzictwa Dojrz@łość w sieci
Patroni medialni
Histmag Szkoła z klasą 2.0 Amerykański Portal Polaków
Partner merytoryczny
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych Fundacja Rowzoju Społeczeństwa Informacyjnego PTTK Ośrodek Karta Projekt Polska Fundacja Orange MyViMu.com - Moje Wirtualne Muzeum Centrum Edukacji Obywatelskiej HISTORIA.org.pl Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zamki Gotyckie
Grantodawcy
Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Spraw Zagranicznych CEE TRUST - Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego