Omiń nawigację
ukryj

O co chodzi?

Wyszukaj informacje i uzupełnij wybrane pola.

Skorzystaj z własnej wiedzy, poszukaj w książkach lub w internecie.

Sprawdź, czy informacje już uzupełnione są poprawne.

Pamiętaj o podaniu źródeł.

Polski Cmentarz Wojenny w Guzar (G'uzor)

sprawdzony
help
zamknij

Oznaczenie stanu

  • Sprawdzony
    Dane częściowo zweryfikowane; wymagają dopracowania.
Zabytek dodany społecznościowo
uzupełnij Lokalizacja:

Uzbekistan, Kashkadarya Province, Guzar

M-39

zobacz

Data powstania: 1942 r.
Mini-przewodnik

Opis

uzupełnij

W Guzar znajduje się największa z 9 polskich nekropolii w Uzbekistanie. Miejsce pochówku znalazło tutaj ok. 700 żołnierzy  powstającej armii gen. Andersa a także osoby cywilne towarzyszące formowanemu wojsku. Przyczyną śmierci były przede wszystkim wycieńczenie oraz choroby. Dość duży odsetek umierających stanowiły dzieci (m.in. z sierocińca w pobliskim Batosz).


Uzbeckie miasto Guzar było jednym z miejsc, w którym w 1942 roku tworzyła się armia gen. Andersa. Oprócz Ośrodka Organizacyjnego Armii powstał jeszcze Ośrodek Zapasowy Pomocniczej Służby Kobiet, szpital polowy oraz obóz kwarantanny tyfusowej. Niedaleko, w miejscowości Batosz znajdowała się Szkoła Młodszych Ochotniczek oraz sierociniec dla polskich dzieci.
Po opuszczeniu Guzar przez Polaków (sierpień 1942), cmentarzem przez długi czas opiekowała się miejscowa ludność. W 1980 roku na cmentarzu ustawiono  marmurową tablicę z radziecka gwiazdą  z napisem  w języku rosyjskim upamiętniającym zmarłych - 1941-1945. Pamięci zmarłych polskich przyjaciół w latach Wielkiej Wojny Ojczyźnianej.
Pierwsza oficjalna delegacja z polski przybyła na cmentarz w 1994 roku, a po podpisaniu umowy z Uzbekistanem  o wzajemnej ochronie miejsc spoczynku i pamieci ofiar wojny i represji (1995) i powstaniu Ambasady RP w Taszkiencie (1997) rozpoczeto działania na rzecz odbudowy polskich cmentarzy w Uzbekistanie.
W 1998 roku władze prowincji - wilajetu kaszkadaryjskiego na własny koszt postawiły pomnik z napisem:  Pochowani są  tu Polscy Przyjaciele - w językach uzbeckim i angielskim.
Od 2001 roku z inicjatywy  Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa zaczęto remontować cmentarz.  Ustawiono pomnik zwieńczony płaskorzeźbą orła białego (element charakterystyczny dla wszystkich polskich cmentarzy w Azji Środkowej), umieszczono tablicę z nazwiskami 660 osób pochowanych na cmentarzu, które udało się ustalić, na końcach rzędów grobów ustawiono betonowe płyty z reliefem krzyża oraz wyremontowano oryginalne ogrodzenie.
14 stycznia 2007, pod patronatem prezydenta Lecha Kaczyńskiego,  dokonano uroczystego otwarcia i poświecenia zajmującego powierzchnię 5520 m2 cmentarza. W otwarciu udział wzięli: Andrzej Przewoźnik - sekretarz Rady OPWiM, bp. Jerzy Maculewicz - administrator apostolski w Uzbekistanie, bp. gen. Tadeusz Płoski - biskup polowy Wojsa Polskiego oraz delegacja rodzin tych,którzy spoczęli na ziemi uzbeckiej  także miejscowe władze żołnierze uzbeccy i mieszkańcy.

Współrzędne geograficzne cmentarza: 38°36′05″N 66°16′56″E

Źródło:

Wikipedia oraz Maria Gabinieiwcz, Bochen uzbeckiego chleba, [w] "Nasz Dziennik", nr 115 z dn. 18. maja 2007 r. [Dostęp online].



Ciekawostki, legendy, anegdoty

Podziel się z innymi legendą, anegdotą,
ciekawą historią związaną z zabytkiem.

Aplikacje dla turysty dla zabytku

Stwórz aplikacje „Dodaj alert” dla tego zabytku:

Stwórz aplikacje dla turysty

Podgląd wygenerowanej aplikacji

Ładuję podgląd widgetu…
Wystąpił błąd podczas ładowania poglądu.

Wygenerowany kod do wstawienia na stronę

To jest gotowy kod do wstawienia na stronę, wygenerowany dla wybranego przez Ciebie zabytku. Wystarczy go skopiować i umieścić w odpowiednim miejscu na Twojej stronie.

Tagi, kategorie

Alerty

Wiesz, że obiekt wymaga opieki?
Zaalarmuj!

zgłoś, że zabytek nie istnieje

Ważne daty

  • 1980 r. - ustawienie tablicy w jęz. rosyjskim
  • 1998 r. - wladze uzbeckie ustawiły tablicę pamiatkową w jez. uzbeckim i angielskim
  • 2007 r. - otwarcie odbudowanego cmentarza

Dokumenty
urzędowe

Dysponujesz dokumentacją, którą możesz legalnie udostępnić innym?
Załącz pliki tutaj.

Twórcy profilu

  • Adfa

Otwarte Zabytki to projekt prowadzony przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska.

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa

Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski w ramach konkursu Patriotyzm Jutra, ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z Polonią i Polakami” za granicą, ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz ze środków CEE Trust.

Patron
Narodowy Instytut Dziedzictwa Dojrz@łość w sieci
Patroni medialni
Histmag Szkoła z klasą 2.0 Amerykański Portal Polaków
Partner merytoryczny
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych Fundacja Rowzoju Społeczeństwa Informacyjnego PTTK Ośrodek Karta Projekt Polska Fundacja Orange MyViMu.com - Moje Wirtualne Muzeum Centrum Edukacji Obywatelskiej HISTORIA.org.pl Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zamki Gotyckie
Grantodawcy
Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Spraw Zagranicznych CEE TRUST - Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego