ukryj

O co chodzi?

Wyszukaj informacje i uzupełnij wybrane pola.

Skorzystaj z własnej wiedzy, poszukaj w książkach lub w internecie.

Sprawdź, czy informacje już uzupełnione są poprawne.

Pamiętaj o podaniu źródeł.

Pomnik Jerzego Iwanowa-Szajnowicza w Salonikach

niesprawdzony
help
zamknij

Oznaczenie stanu

  • Niesprawdzony
    Dane wymagają sprawdzenia i uzupełnienia.
Zabytek dodany społecznościowo
uzupełnij Lokalizacja:

Grecja, Macedonia-Tracja, Thessaloniki

Lagkada 28

zobacz

Data powstania: 1972
Mini-przewodnik

Opis

uzupełnij

Jerzy Iwanow-Szajnowicz, polski sportowiec (pływanie) najbardziej znany jako agent   numer 033B wywiadu brytyjskiego w Grecji w czasie II wojny światowej. Bohater literacki powieści pod tytułem "Agent Nr. 1" autorstwa Stanisława Strumpha-Wojtkiewicza oraz filmu o tym samym tytule w reżyserii Zbigniewa Kużmińskiego.

Bohater narodu greckiego i polskiego. Odznaczony pośmiertnie Orderem Virtuti Militari. W 1945 roku marszałek Harold Alexander ogłosił podziękowanie w imieniu Narodów Sprzymierzonych.

Jerzy Iwanow urodził się 14 grudnia 1911 r. w Warszawie, w rodzinie rosyjskiego pułkownika Władimira Iwanowa i Polki Leonardy Szajnowicz. Kiedy miał kilka lat, jego matka rozwiodła się z ojcem i wyszła ponownie za mąż, za greckiego biznesmena Jannisa Lambrianidisa, z którym wkrótce wyjechała do Salonik. Jerzy pozostał w Polsce lecz już w wieku 14 lat dołączył do matki. W Salonikach uczył się we francuskim liceum. Tam też zaczął swoja przygodę z pływaniem. Szło mu tak dobrze, że w latach 1931-1935 startował we wszystkich ogólnogreckich zawodach pływackich. Od 1937 roku został członkiem polskiej kadry narodowej w piłce wodnej i kilkakrotnie reprezentował Polskę na międzynarodowych zawodach. Wybuch wojny zastał go w Salonikach. Nawiązał kontakt z polską misją wojskową i przy współpracy z nią pomagał uchodźcom, którym udało się przedostać do Grecji. Po najechaniu Grecji przez Niemców przedostał się do Palestyny, gdzie zaczął współpracować z brytyjskim wywiadem. Po przeszkoleniu w Aleksandrii został przetransportowany do Grecji. Nawiązał kontakt z greckimi marynarzami, robotnikami, studentami, policjantami i urzędnikami. Stworzona przez niego siatka dokonywała aktów sabotażu, które znacznie uszczupliły niemiecki potencjał wojenny w Grecji. Iwanow-Szajnowicz sam często brał udział w tych aktach sabotażu. Najbardziej spektakularne z nich przeprowadzał osobiście.Był jednym z najlepszych pływaków w Europie. Do zacumowanych w porcie okrętów docierał po zmroku po pokonaniu wielu kilometrów w wodzie, przyczepiał minę magnetyczną do kadłuba i odpływał pod osłoną ciemności. Był nie do wykrycia. Sposób prowadzenia akcji dywersyjnych nie pozwalał mu na korzystanie ze sprzętu nurkowego. Jerzy Iwanow Szajnowicz niszczył statki wroga pływając samotnie długie dystanse (nawet 4 godzinne) bez płetw. 

Przygotował także zamach na Mussoliniego, który wizytował swoje wojska w Grecji i miał się zatrzymać w ateńskim hotelu „Grande Bretagne”. Wszystko było gotowe, kiedy Mussolini nagle zmienił plany i zamiast do hotelu pojechał do włoskiej ambasady.

Trzykrotnie ujęty przez Gestapo, dwukrotnie zdołał zbiec. Po raz trzeci wpadł w Atenach we wrześniu 1942 roku.Został skazany na potrójną karę śmierci. 4 stycznia 1943 roku na terenie strzelnicy wojskowej w Atenach wraz z sześcioma współpracownikami stanął przed plutonem egzekucyjnym. I w tym momencie nie zrezygnował z ucieczki. Został jednak raniony.  Przywleczono go z powrotem na miejsce egzekucji i przywiązano do dwóch palików. Tym razem nie miał szans. Zginął od kul plutonu egzekucyjnego.

W 1972 w Salonikach odsłonięto poświęcony Jerzemu Iwanowowi-Szajnowiczowi  pomnik.

Znajduję na skwerze się przy ulicy Lagkada 28, na tyłach przystanku autobusowego

ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ (Ergatikes Katikes).

Źródło:

Wikipedia - hasło: Jerzy Iwanow-Szajnowicz 

 Jerzy Iwanow-Szajnowicz - Agent Nr 1. aut. "demonica", portal: "Hej-kto-Polak" 


Ciekawostki, legendy, anegdoty

Podziel się z innymi legendą, anegdotą,
ciekawą historią związaną z zabytkiem.

Widżety dla zabytku

Stwórz widżet „Dodaj alert” dla tego zabytku:

Stwórz widżet

Podgląd wygenerowanego widżetu

Ładuję podgląd widgetu…
Wystąpił błąd podczas ładowania poglądu.

Wygenerowany kod do wstawienia na stronę

To jest gotowy kod do wstawienia na stronę, wygenerowany dla wybranego przez Ciebie zabytku. Wystarczy go skopiować i umieścić w odpowiednim miejscu na Twojej stronie.

Tagi, kategorie

Wybierz kategorie, które Twoim zdaniem pasują do opisywanego zabytku.

Dodaj tagi, które pomogą poruszać się po katalogu.

dodaj kategorie

Alerty

Wiesz, że obiekt wymaga opieki?
Zaalarmuj!

zgłoś, że zabytek nie istnieje

Ważne daty

Wpisz najważniejsze daty z historii obiektu wraz z krótkim opisem.

Dokumenty
urzędowe

Dysponujesz dokumentacją, którą możesz legalnie udostępnić innym?
Załącz pliki tutaj.

Otwarte Zabytki to projekt prowadzony przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska.

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa

Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski w ramach konkursu Patriotyzm Jutra, ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z Polonią i Polakami” za granicą, ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz ze środków CEE Trust.

Patron
Narodowy Instytut Dziedzictwa Dojrz@łość w sieci
Patroni medialni
Histmag Szkoła z klasą 2.0 Amerykański Portal Polaków
Partner merytoryczny
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych Fundacja Rowzoju Społeczeństwa Informacyjnego PTTK Ośrodek Karta Projekt Polska Fundacja Orange MyViMu.com - Moje Wirtualne Muzeum Centrum Edukacji Obywatelskiej HISTORIA.org.pl Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zamki Gotyckie
Grantodawcy
Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Spraw Zagranicznych CEE TRUST - Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego