Bazylika Mniejsza pw. świętych Erazma i Pankracego

Zabytek wpisany jest do rejestru zabytków

Informacje ogólne

Lokalizacja

Jelenia Góra, powiat Jelenia Góra, gmina Jelenia Góra

Plac Kościelny 1-2

Numer w rejestrze

83 z 29.03.1949

Kategorie

  • sakralny
  • katolicki

Opis

Pierwsza wzmianka o drewnianym kościele jest datowana na 1288 rok. Budowla spłonęła w 1303 r. Dopiero w 1380 r. rozpoczęto w tym miejscu wznoszenie nowego kościoła. W 1549 r. kolejny pożar zniszczył dach i wieżę, którą podwyższono w trakcie odbudowy obiektu. W 1662 r. jezuici sprowadzeni do Jeleniej Góry przeprowadzili kolejne duże prace remontowe. 

Obecnie świątynia reprezentuje typ śląskiej bazyliki gotyckiej. Do krótkiego korpusu przylega wydłużone prezbiterium zamknięte trójbocznie, natomiast od zachodu została dostawiona wieża (56,5 m wysokości). Przy nawie południowej w XVI w. wybudowana została renesansowa kaplica nakryta kopułą z latarnią. W mury kościoła wbudowano dwie kaplice grobowe (z XVII i XVIII wieku), a także umieszczono na nich ponad 20 epitafiów i płyt nagrobnych z XVI - XVIII wieku. Główne wejście do świątyni znajduje się po stronie zachodniej, w przyziemiu wieży. Dwuramienny łuk otworu wejściowego wspiera się na płaskorzeźbach Samsona i lwa (alegorie zwycięstwa nad złem), a w polu ponad nim – w tympanonie – umieszczono scenę Ukrzyżowania.

Wnętrze zachowało gotycką formę, ale wyposażenie pochodzi z czasów renesansu i baroku. Ołtarz główny wykonano w latach 1713–1718. Bogata dekoracja rzeźbiarska jest dziełem Thomasa Weisfeldta z Norwegii. U dołu znajdują się m.in. figury świętych: Erazma, Jana Chrzciciela, Piotra, Pawła, Wojciecha i Pankracego. Obraz główny ze sceną Przemienienia na Górze Tabor namalował Johann Kretschmer. Jednym ze starszych elementów jest renesansowa ambona datowana na 1591 r., wsparta na kolumnie z herbami miasta i cesarza Rudolfa II. W nawie południowej znajdują się barokowe ołtarze boczne św. Barbary i św. Ignacego, w nawie północnej zaś ołtarz z 1753 r. z obrazem Śmierci św. Józefa oraz ołtarz z 1725 r. z obrazem Maryi z Dzieciątkiem. Barokowy prospekt organowy wybudował w 1706 r. Adam Horatio Casparini. Zdobią go figury orkiestry anielskiej i króla Dawida z lirą.


Źródła:

http://www.zabytkidiecezjilegnickiej.pl/index.php/pl/trasa-poludniowa-1/kosciol-pw-sw-sw-erazma-i-pankracego-w-jeleniej-gorze

http://turystyka.jeleniagora.pl/content/bazylika-mniejsza-pw-%C5%9Bwi%C4%99tych-erazma-i-pankracego


Ciekawostki, legendy, anegdoty

Ciekawostki

Na terenie przyległym do kościoła stoją dwie osiemnastowieczne figury - w pobliżu głównego wejścia kolumna Maryjna, a po północnej stronie rzeźba Św. Jana Nepomucena.


W roku 2011 jeleniogórski kościół farny podniesiony został dekretem Stolicy Apostolskiej do rangi Bazyliki Mniejszej.


Kościół przez pewien czas był użytkowany wspólnie przez jezuitów i parafię protestancką.