Omiń nawigację
ukryj

O co chodzi?

Wyszukaj informacje i uzupełnij wybrane pola.

Skorzystaj z własnej wiedzy, poszukaj w książkach lub w internecie.

Sprawdź, czy informacje już uzupełnione są poprawne.

Pamiętaj o podaniu źródeł.

Kościół par. p.w. św. Bartłomieja

niesprawdzony
help
zamknij

Oznaczenie stanu

  • Niesprawdzony
    Dane zaczerpnięte wprost z rejestru zabytków NID; wymagają sprawdzenia i uzupełnienia.
Zabytek wpisany do rejestru zabytków
uzupełnij Lokalizacja:

Rogi, gmina Miejsce Piastowe, powiat krośnieński, województwo podkarpackie

zobacz

Data powstania: 1358
Numer w rejestrze:

13-ZN z 21.11.1948

wersja oryginalna Adoptuj zabytek Mini-przewodnik

Opis

uzupełnij

Najstarszym dokumentem pisanym, w którym wspomniano o Rogach jest przywilej króla Kazimierza Wielkiego z 1348 roku. We wsi od samego początku istniał kościół wykonany z drzewa modrzewiowego. Pierwszy kościół w Rogach ufundował właściciel wsi- król Kazimierz Wielki. Już w XV wieku był zniszczony, toteż ponowna konsekracja świątyni miała miejsce w 1464 roku. Kościół był narażony na liczne najazdy hord tatarskich i węgierskich, a że był drewniany- nie mógł pełnić funkcji obronnych.Obecny kościół pochodzi z 1600 roku. Wieś była często niszczona na skutek wrogich najazdów. 1474r. - Węgrzy, 1624r. - Tatarzy, 1655r. - Szwedzi i Kozacy. Świątynia została rozbudowana w I ćw. XVIII w. (dotychczasową drewnianą zakrystię zastąpiono murowaną ze skarbcem na piętrze). Świątynia prezentuje nowożytny typ drewnianego kościoła pozbawionego pzaskrzynień, mimo to wykazuje silne związki z architekturą średniowiecza. Dowodem na to jest wykorzystanie do rozplanowania przestrzennego budowli tzw. srebrnej proporcji, która wpływa na harmonijny wygląd obiektu oraz użycie we wnętrzu późnogotyckiego detalu - tzw. "oślego grzbietu". O wysokiej wartości architektonicznej kościoła decyduje jednak bardzo bogate i jednorodne stylistycznie wyposażenie wnętrza, utrzymane w duchu późnego baroku. W 1691 istniała przy kościele szkoła. Na początku XVIII wieku postawiono murowana zakrystię, która istnieje do dziś. W 1888 roku zdemontowano starą wieżę i postawiono obecną – wysoką na 23 metry.Gruntownie przebudowany w latach 1886–88 (przedłużono nawę ku zachodowi, postawiono nową wieżę, do południowej ściany nawy dobudowano kruchtę). W 1888 r. wykonano też nową ornamentalną polichromię nawy autorstwa Michała Hornialkiewicza. Prezbiterium zyskało polichromię figuralną autorstwa Włodzimierza Lisowskiego w 1931 r.  W latach  1886-1888  kościół został ponownie przebudowany, czego wynikiem było jego przedłużenie  o 1/3 swojej dotychczasowej długości. Ostatnich poważnych remontów dokonano w 1908 roku: pokrycie dachu blachą, wymiana belek i nowe oszalowanie. Kościół jest orientowany, konstrukcji zrębowej, na podmurowaniu, z wieżą o konstrukcji słupowo-ramowej. Ściany wzmocnione lisicami oszalowane są deskami z listwowaniem. Kruchta konstrukcji słupowej, zakrystia murowana z kamienia i otynkowana. Wnętrze nawy i prezbiterium jest na rzucie prostokąta, wieża kształcie kwadratu. Świątynia składa się z prezbiterium na rzucie prostokąta zamkniętego od wschodu trójbocznie (przy nim od północy zakrystia), szerszej nawy na rzucie wydłużonego prostokąta oraz wieży-dzwonnicy (od zachodu). Dachy nad nawą i prezbiterium o różnej wysokości, dwuspadowe, od wschodu prezbiterium trójpołaciowy. Na kalenicy dachu nawy sześcioboczna wieżyczka na sygnaturkę z baniastym hełmem i latarnią zwieńczoną cebulastą kopułką. Wieża o ścianach pochyłych w wyższej części, z nadwieszoną izbicą, szalowana jest deskami z ozdobną koronką u dołu i nakryta baniastym hełmem. Nad zakrystią dach trójspadowy. Dachy kryte blachą. We wnętrzu strop z fa­setą, w za­krys­tii skle­pie­nie ko­leb­ko­we na gur­tach. Otwór wejścio­wy z prez­bi­ter­ium do za­krystii zam­knię­ty łu­kiem w tzw. ośli grzbiet. Bo­czne drzwi w nawie z wtórnie za­ło­żo­ny­mi go­tyc­ki­mi oku­cia­mi i ko­wal­skim zam­kiem z ok. 1600 r.

Bogate wyposażenie wnętrza, barokowe i późnobarokowe, pochodzi z XVII i XVIII w. Obejmuje m.in.: ołtarz główny z I ćw. XVIII w., dwa ołtarze boczne przy tęczy z ok. poł. XVII w., przerobione w I ćw. XVIII w., ambonę z I ćw. XVIII w. o oryginalnej formie korpusu w kształcie owocu granatu i barokową chrzcielnicę w kształcie kielicha z I ćw. XVIII w. wykonaną z czarnego marmuru. Ławki z 1756 r. zdobią malowidła wyobrażające apostołów, przedstawicieli różnych stanów i sceny z Nowego Testamentu. Późnobarokowy konfesjonał z tego samego czasu także zdobiony jest malowidłami. Ołtarz główny późnobarokowy z XVIII widm zajmuje całą szerokość prezbiterium. W polu głównym figura Pana Jezusa. Ołtarze boczne barokowe XVII wiek, uzupełnione w pierwszej połowie XVIII wieku. W prawym ołtarzu obrazy: św. Anna z Maryją, na zasuwie obraz Świętej Rodziny. W lewym ołtarzu obrazy NMP z dzieciątkiem (XVIII wiek), na zasuwie Matka Boża Różańcowa. Na szczególną uwagę zasługują:
1.  Późnobarokowa ambona z korpusem w kształcie owocu granatu i obudowa schodów w kształcie czterech rozłożonych łusek granatu. Baldachim nad amboną - wieniec chmur z rzeźbami Boga Ojca i Ducha Świętego (gołębicy).
2.  Chrzcielnica barokowa z czarnego marmuru (I polowa XVIII wieku). Pokrywa chrzcielnicy z rzeźbami chrztu Pana Jezusa.
3.  Ławki dostosowane rzutem do dawnego kościoła przedstawiające modlitwę ludzi różnych stanów, z napisem Laudate Dominum omnes gentes... Ławki pochodzące z przełomu XVII/XVIII wieku pod względem strojów polskich i francuskich bardzo zajmujące.
4.  Konfesjonał, krucyfiksy.
Oprócz kościoła parafialnego znajdował się w pobliżu kościółek św. Anny. Wspomina go dekret z wizytacji parafii w 1639 roku. Kościółek ten uważany był za kaplicę dworską. Niestety wraz z upadkiem właścicieli dworu, upadł kościółek. Z biegiem czasu rozebrany.

Obiekt sprawdzono w ramach realizacji programu „Czas odkrywców”, prowadzonego przez Ruch Programowo-Metodyczny ZHP „Liga Odkrywców”.

Ciekawostki, legendy, anegdoty

Św. Bartłomiej w imię Chrystusa obdarty ze skóry

Święty Bartłomiej jest jednym z dwunastu Apostołów, których wybrał sobie Jezus spośród kilkudziesięciu uczniów. Jest zapewne tą samą osobą, o której mówi św. Jan Apostoł i Ewangelista w Ewangelii, gdzie występuje jako Natanael, pochodzący z Kany Galilejskiej (J 1, 45). Zasadniczo bibliści niemal jednogłośnie przyjmują, że Natanael to Bartłomiej. Niektórzy uważają, że to właśnie na jego weselu w Kanie był Chrystus z uczniami i Matką, gdzie na Jej prośbę dokonał pierwszego cudu. Tradycja starochrześcijańska podaje, że po Zesłaniu Ducha Świętego Bartłomiej udał się do Indii i tam głosił Chrystusa. Bóg wspierał go, udzielając mu daru dokonywania cudów i uzdrawiania chorych. Pisarze starochrześcijańscy twierdzą, że Bartłomiej działał także w Arabii Saudyjskiej, Etiopii, Persji, Mezopotamii i Armenii. To właśnie w Armenii miał pozyskać dla wiary Chrystusowej królewskiego brata Polimpiusza wraz z całą rodziną, za co rozgniewany król Astyages nakazał uwięzić Bartłomieja, działającego wówczas w Albanopolis (dzisiejsze Emanstahat) i poddać torturom, by zmusić go do wyrzeczenia się nauki Chrystusa. Kiedy to nie pomogło, polecił go ukrzyżować, a następnie ściąć mieczem. Od VII w. utarła się tradycja, że tuż przed jego śmiercią zdarto z niego skórę. Stąd też został uznany za patrona rzeźników, garbarzy i introligatorów. Śmierć męczeńską miał ponieść ok. 70 r. Zaraz po śmierci Bartłomiej odbierał cześć jako męczennik za wiarę Chrystusową. Dlatego i jego relikwie chroniono przed zniszczeniem. Ich znaczna część znajduje się w Benewencie we Włoszech pod mensą głównego ołtarza tamtejszej katedry, reszta relikwii - w kościele pw. św. Bartłomieja na wyspie Tyberyjskiej w Rzymie. W ikonografii św. Bartłomiej jest przedstawiany w długiej tunice, przepasanej paskiem, czasami z anatomiczną precyzją jako muskularny mężczyzna. Bywa ukazywany ze ściągniętą z niego skórą. Jego atrybutami są: księga, nóż, zwój.

Dzwony z kościoła

W czasie I wojny światowej okupant zarekwirował stare dzwony. Największy rozbito już na wieży. W 1931 w kościele wykonana została nowa polichromia, a w 1934 uroczyście zawieszono nowe dzwony. Największy, ważący 617 kg, dzwon o imieniu Stanisław ufundował rząd Drugiej Rzeczypospolitej. Po wybuch II wojny światowej dzwony zdjęto i zakopano w ziemi. Po zakończeniu wojny dzwony odkopano i powieszono w wieży

Aplikacje dla turysty dla zabytku

Stwórz aplikacje „Dodaj alert” dla tego zabytku:

Stwórz aplikacje dla turysty

Podgląd wygenerowanej aplikacji

Ładuję podgląd widgetu…
Wystąpił błąd podczas ładowania poglądu.

Wygenerowany kod do wstawienia na stronę

To jest gotowy kod do wstawienia na stronę, wygenerowany dla wybranego przez Ciebie zabytku. Wystarczy go skopiować i umieścić w odpowiednim miejscu na Twojej stronie.

Tagi, kategorie

Alerty

Wiesz, że obiekt wymaga opieki?
Zaalarmuj!

zgłoś, że zabytek nie istnieje

Ważne daty

  • 1603 - konserwowany przez biskupa przemyskiego Macieja Pstrokońskiego
  • 1756 - kościół został wyremontowany
  • 1849 - Rogi zostały obrabowane przez wojska rosyjskie cara Mikołaja, idącego tędy na Węgry
  • 1886-1888 - kościół zostaje przebudowany
  • 1908 - został dokonany ostatni poważny remont w kościele

Dokumenty
urzędowe

Gdzie szukać?

Brak.

Dysponujesz dokumentacją, którą możesz legalnie udostępnić innym?
Załącz pliki tutaj.

Twórcy profilu

  • DH Dukla

Otwarte Zabytki to projekt prowadzony przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska.

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa

Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski w ramach konkursu Patriotyzm Jutra, ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z Polonią i Polakami” za granicą, ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz ze środków CEE Trust.

Patron
Narodowy Instytut Dziedzictwa Dojrz@łość w sieci
Patroni medialni
Histmag Szkoła z klasą 2.0 Amerykański Portal Polaków
Partner merytoryczny
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych Fundacja Rowzoju Społeczeństwa Informacyjnego PTTK Ośrodek Karta Projekt Polska Fundacja Orange MyViMu.com - Moje Wirtualne Muzeum Centrum Edukacji Obywatelskiej HISTORIA.org.pl Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zamki Gotyckie
Grantodawcy
Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Spraw Zagranicznych CEE TRUST - Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego