Dom Günsberga, ob. budynek administracyjny

Zabytek wpisany jest do rejestru zabytków

Informacje ogólne

Lokalizacja

Lesko, powiat leski, gmina Lesko

ul. Pola 1 / pl. Konstytucji 3 Maja

Numer w rejestrze

A-248 z 24.10.1991

Kategorie

  • mieszkalny
  • użyteczności publicznej
  • żydowski
  • sportowy/kulturalny/edukacyjny

Opis

Na przełomie XIX i XX wieku w Lesku powstało wiele domów, m.in. dom Günsberga.

Po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęto organizację szkolnictwa średniego w Lesku. Ze względu na brak pomieszczeń do nauki postanowiono wydzierżawić ten pożydowski budynek.

W dniu 1 sierpnia 1947 r. podpisano umowę o wynajem na okres 5 lat budynku własności Pfeniga (lub Feniga) i Günsberga, stanowiącego w rozumieniu przepisów mienie opuszczone. Z uwagi na 30% zniszczenia budynku przejmujący zobowiązali się wyremontować własnym kosztem przyszłą szkołę.

W ten sposób Prywatne Miejskie Koedukacyjne Gimnazjum w Lesku otrzymało przystosowany do wymogów pracy budynek o kilku izbach i czterech salach wykładowych.

W 1949 r. szkole nadano nazwę Państwowej Szkoły Ogólnokształcącej stopnia licealnego w Lesku.

1 września 1959 r. uczniowie rozpoczęli naukę w nowym budynku przy ul. Piłsudskiego.

Budynek Günsberga od tej chwili aż do końca lat 90. pełnił funkcję internatu Liceum Ogólnokształcącego. W latach 1970-72 przeprowadzono kapitalny remont i modernizację, połączone z dobudową skrzydła od strony podwórza.

W latach 1998-2016 w jednym z pomieszczeń mieściła się filia Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Krośnie.

Obecnie we wnętrzach budynku znajduje się nie tylko Biblioteka Pedagogiczna, ale również Ognisko Pracy Pozaszkolnej oraz inne urzędy.

A. Jedziniak, Nasze Liceum: księga wspomnień o czasach i ludziach 1946-1970, Lesko 2012.

Ciekawostki, legendy, anegdoty

Rodzina Fenigów.

Ojcem był Mendel Fenig ur. w 1880 r. w Lesku, matką zaś Raisel Grumet, ur. w 1888 r. w Woli Michowej niedaleko Leska. Oboje zmarli w Tel Awiwie (Izrael) w latach 60-tych XX wieku. Mieli pięcioro dzieci. Troje z nich - Meyer, Hersh i Celia zginęli w czasie holocaustu w 1944 roku. Pozostała dwójka - syn Moshe Jehuda i córka Ita - przeżyli wojnę.

Źródło:

http://www.mundia.com/ca/Person/43570115/12676582452

Günsbergowie w Lesku.

Była to żydowska  rodzina hotelarzy i restauratorów. Wśród nich Nachum Günsberg prowadził wytwórnię pasty do butów i smarowidła do wozów.

Sina Günsberg prowadziła gospodę dla obcych, a od 1906 r. kręgielnię.

Hanna Günsberg prowadziła dożywianie dzieci w leskich szkołach w okresie międzywojennym.

Źródło:

1) J. Budziak, Dzieje Leska 1918-1939, Lesko 2001.

2) J. Budziak, Dzieje Leska 1772-1918, Lesko-Wiedeń-Kraków 1995.

Holocaust.

W zagładzie Żydów w czasie II wojny światowej zginęła także rodzina Ginsbergów z Leska. Wśród nich Jakub Ginsberg i jego żona Sima z domu Weissenman oraz ich dzieci Gitel, Bilcza i Josef; Chawe i Mosze Ginsbergowie wraz z córkami Cyporą, Towie i Esterrą.

Źródło:

A. Potocki, Bieszczadzkie judaica, Rzeszów 2007.

Samuel Fenig

Samuel Fenig vel Pfennig mieszkający w Lesku na przełomie XIX i XX wieku posiadał firmę przewozową zatrudniającą ludzi.