Omiń nawigację
ukryj

O co chodzi?

Wyszukaj informacje i uzupełnij wybrane pola.

Skorzystaj z własnej wiedzy, poszukaj w książkach lub w internecie.

Sprawdź, czy informacje już uzupełnione są poprawne.

Pamiętaj o podaniu źródeł.

Kaplica p.w. św. Katarzyny

sprawdzony
help
zamknij

Oznaczenie stanu

  • Sprawdzony
    Dane częściowo zweryfikowane; wymagają dopracowania.
Zabytek wpisany do rejestru zabytków
uzupełnij Lokalizacja:

Dąbrowa Górnicza, gmina Dąbrowa Górnicza, powiat Dąbrowa Górnicza, województwo śląskie

ul. Kryniczna 2

zobacz

Data powstania: XVIII w.
Numer w rejestrze:

809/67 z 09.12.1967

wersja oryginalna Adoptuj zabytek Mini-przewodnik

Opis

uzupełnij

Kaplica pw. św. Katarzyny z XVIII wieku znajduje się przy ul. Krynicznej 2d w Ujejscu, dzielnicy Dąbrowy Górniczej. Usytuowana jest przy kościele NMP Matki Kościoła, została ufundowana w 1784 r. przez właściciela wsi, Wawrzyńca Wichausera. Patronką kaplicy jest święta Katarzyna Aleksandryjska z Egiptu.

Jest budowlą drewnianą na kamiennej podmurówce, w kształcie prostokąta zakończonego trójbocznie. Czterospadowy dach kaplicy pokryty jest gontem i posiada na szczycie metalowy krzyż o ażurowej budowie. Kaplicę przebudowano w 1793 r., następnie wyremontowano w 1820 r. oraz przeprowadzono konserwację w 1934 r. Do dzisiaj zachowało się żeliwne ćwierćkole umieszczone przy wejściu u podnóża kapliczki, z datą jej przebudowy.

We wnętrzu kaplica posiada barokowe wyposażenie z XVIII, którym jest ołtarz i dwie trzyrzędowe ławki. W ołtarzu pierwotnie umieszczony był duży obraz św. Katarzyny Aleksandryjskiej, zastąpiony następnie obrazem Matki Bożej Częstochowskiej. Na ścianach wiszą obrazy przedstawiające: męczeństwo św. Katarzyny, Chrystusa stojącego przed Piłatem, św. Antoniego i postać nieznanej świętej.

Kaplica i kościół parafialny konsekrowany w 1994 r. znajdują się na terenie byłego dworu. Kaplica św. Katarzyny służyła celom liturgicznym do czasu ustanowienia parafii z kościołem N.M.P. Matki Kościoła, tj. do roku 1977.

Ciekawostki, legendy, anegdoty

Katarzyna Aleksandryjska

(ur. ok. 282, zm. ok. 300) – męczennica chrześcijańska, jedna z Czternastu Świętych Wspomożycieli, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego. Według legendy urodziła się w Aleksandrii w Egipcie i była córką króla Kustosa. Przez lata uchodziła za jedną z najpopularniejszych świętych Kościoła katolickiego. Według tradycji była bogatą i wykształconą chrześcijanką z Aleksandrii, która przyjęła śluby czystości. Otwarcie krytykowała prześladowania chrześcijan i postępowanie cesarza Maksencjusza lub Maksymiliana, którego żonę nawróciła na chrześcijaństwo. Poniosła śmierć męczeńską w wieku 18 lat.

Wyrok śmierci zapadł po dyspucie religijnej, w której Katarzyna okazała się bieglejsza od pięćdziesięciu mędrców niechrześcijańskich, część z nich nawracając. Zdecydowanie odmówiła poślubić cesarza. Niezadowolony z takiego obrotu sprawy cesarz skazał Katarzynę na śmierć, po torturach odstąpiono od łamania kołem ponieważ narzędzia tortur zniszczył zesłany przez Boga Anioł i wyrok wykonano przez ścięcie. W śród najstarszych autorów wspominających św. Katarzynę, byli św. Rufin i Euzebiusz z Cezarei Palestyńskiej.

 Kult świętej rozwinął się zarówno w kościele zachodnim, jak i w prawosławiu. W Polsce wystawiono ku jej czci ponad 170 budowli sakralnych;w 1571 w Braniewie Regina Protmann założyła zgromadzenie zakonne katarzynek. Kilkadziesiąt miejscowości polskich wywodzi swoją nazwę od imienia Katarzyny, postać świętej znajduje się w herbach Działdowa, Tyczyna, Nowego Targu i Dzierzgonia. Męczeństwo świętej stało się także tematem malarskim, m.in. Rafaela, Caravaggia i Hansa Memlinga.

Na szczycie Góry Świętej Katarzyny na Synaju znajduje się niewielka Kaplica św. Katarzyny, gdzie według legendy, ciało 18-letniej świętej zostało umieszczone przez aniołów w złotej trumnie. W X w. zostało przeniesione przez mnichów-pustelników na dół góry i umieszczone w złotej trumnie w wybudowanym klasztorze św. Katarzyny. Od tego czasu szczyt nazwany jest jej imieniem, a miejsce to zaczęto łączyć z jej kultem.

Św. Katarzyna jest patronką zakonu katarzynek, Nowego Targu, Dzierzgonia, Działdowa, wyspy Cypr, nauki, paryskiej Sorbony, uniwersytetów, filozofów, filozofów chrześcijańskich, teologów, uczonych, nauczycieli, uczniów, studentek, dziewic, żon, mówców, adwokatów, notariuszy, bractw literackich, literatów, bibliotekarzy, drukarzy, zecerów, żeglarzy, woźniców, przewoźników, polskich kolejarzy, kołodziejów, garncarzy, garbarzy, młynarzy, piekarzy, prządek, szwaczek, krawcowych, powroźników, fryzjerów, modystek, poszukiwaczy topielców, grzeszników, a także tzw. prostego ludu.

Wspomnienie liturgiczne obchodzone jest w Kościele katolickim 25 listopada.

Cerkiew prawosławna wspomina męczennicę Katarzynę 24 listopada i 7 grudnia, tj. 7 grudnia wg kalendarza gregoriańskiego.

Atrybutami św. Katarzyny są: anioł, Dziecię Jezus, filozofowie, gałązka palmowa, koło, korona w ręku, krzyż, księga, miecz, piorun.

www.dokumentyslaska.pl/groszowice_lata/kosciol/informator/2012%2011%2019-25%20przod.pdf


Aplikacje dla turysty dla zabytku

Stwórz aplikacje „Dodaj alert” dla tego zabytku:

Stwórz aplikacje dla turysty

Podgląd wygenerowanej aplikacji

Ładuję podgląd widgetu…
Wystąpił błąd podczas ładowania poglądu.

Wygenerowany kod do wstawienia na stronę

To jest gotowy kod do wstawienia na stronę, wygenerowany dla wybranego przez Ciebie zabytku. Wystarczy go skopiować i umieścić w odpowiednim miejscu na Twojej stronie.

Tagi, kategorie

Alerty

Wiesz, że obiekt wymaga opieki?
Zaalarmuj!

zgłoś, że zabytek nie istnieje

Ważne daty

Wpisz najważniejsze daty z historii obiektu wraz z krótkim opisem.

Dokumenty
urzędowe

Dysponujesz dokumentacją, którą możesz legalnie udostępnić innym?
Załącz pliki tutaj.

Twórcy profilu

  • ewa.komendowska
  • Civitas

Otwarte Zabytki to projekt prowadzony przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska.

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa

Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski w ramach konkursu Patriotyzm Jutra, ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z Polonią i Polakami” za granicą, ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz ze środków CEE Trust.

Patron
Narodowy Instytut Dziedzictwa Dojrz@łość w sieci
Patroni medialni
Histmag Szkoła z klasą 2.0 Amerykański Portal Polaków
Partner merytoryczny
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych Fundacja Rowzoju Społeczeństwa Informacyjnego PTTK Ośrodek Karta Projekt Polska Fundacja Orange MyViMu.com - Moje Wirtualne Muzeum Centrum Edukacji Obywatelskiej HISTORIA.org.pl Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zamki Gotyckie
Grantodawcy
Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Spraw Zagranicznych CEE TRUST - Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego