Omiń nawigację
ukryj

O co chodzi?

Wyszukaj informacje i uzupełnij wybrane pola.

Skorzystaj z własnej wiedzy, poszukaj w książkach lub w internecie.

Sprawdź, czy informacje już uzupełnione są poprawne.

Pamiętaj o podaniu źródeł.

Kościół ewangelicki ob. rzym.-kat. par. p.w. Niepokalanego Serca NMP

uzupełniony
help
zamknij

Oznaczenie stanu

  • Uzupełniony
    Opis prawie doskonały :)
Zabytek wpisany do rejestru zabytków
uzupełnij Lokalizacja:

Okartowo, gmina Orzysz, powiat piski, województwo warmińsko-mazurskie

Okartowo 9

zobacz

Data powstania: 1799
Numer w rejestrze:

662 z 10.03.1989

wersja oryginalna Adoptuj zabytek Mini-przewodnik

Opis

uzupełnij

Kościół wzniesiony w 1799 roku w stylu barokowym, gruntownie przebudowany w latach 1914-1923. Budowla na planie prostokąta, murowana z cegły, na podmurówce z kamieni polnych, otynkowana. Wieża drewniana o konstrukcji szkieletowej, oszalowana deskami w układzie pionowym, nakryta dachem hełmowym czteropołaciowym, w zwieńczeniu ośmiopołaciowa kopułka zakończona metalowym krzyżem. Ściany pokryte polichromią o motywach roślinno-geometrycznych i symbolicznych, umieszczoną w prostokątnych płycinach, pomiędzy którymi znajdują się cytaty z Biblii w języku niemieckim. Ołtarz główny i ambona barokowe.  

Ciekawostki, legendy, anegdoty

Nabożeństwa w kościele ewangelickim przez II Wojną Światową

Do roku 1939 w murach kościoła odprawiane były nabożeństwa w języku polskim.

Wnętrze

Wygląd zewnętrzny kościoła nie zapowiada tego, co zobaczymy w jego środku. Ściany pokryte polichromią roślinno-geometryczną z cytatami z biblii w języku niemieckim, jedną tego typu na Warmii i Mazurach. Namalowana przez nieznanego malarza ludowego zachwyca do dzisiaj, bo wypełnia niemal całe wnętrze, łącznie z jego wyposażeniem Malowane są żyrandole, empory, stropy. Ciekawostką jest wizerunek konia podpisany po niemiecku - "Ja koń - Jakub większą część kamieni na budowę tego kościoła przybliżyłem". W ten sposób wierni podziękowali zwierzęciu za jego ciężką pracę podczas odbudowy świątyni.

Zniszczenia podczas I Wojny Światowej

Kościół został zniszczony podczas pierwszej wojny światowej. Odbudowany po niej, uzyskał obecny wygląd.

Poprzedni kościół w Okartowie

Pierwszy kościół w Okartowie powstał w 1500 roku, wybudowany tuż przy krzyżackim zamku. Po sekularyzacji Prus został przekształcony na ewangelicki, a w 1799 roku od podstaw wybudowano nową świątynię. Przeniesiono do niej barokowy ołtarz i naczynia liturgiczne.

Mur wokół kościoła

Na kamieniu w murze otaczającym plac kościelny wykuty jest napis w języku niemieckim: „Z okazji odbudowy po zniszczeniach wojennych mur ten wznosili wspólnymi siłami mieszkańcy Okartowa w 1920 roku”. 

Inne zabytki Okartowa

Około 2,5 km na północ od Okartowa znajduje się ciekawe stanowisko archeologiczne – wczesnośredniowieczne grodzisko, prawdopodobnie staropruskie, typu stożkowego z półksiężycowatym wałem (średnica majdanu około 22 m). Obiekt jest znany od 1662 r.

Należy przypuszczać, że grodzisko położone jednocześnie na wzniesieniu i nad stromym brzegiem jeziora Tyrkło, pełniło również funkcje obserwacyjne. Zachował się bowiem dwupoziomowy układ grodziska. Górny majdan z półksiężycowatym wałem spełniał wspomniane funkcje, może istniała nawet drewniana wieża strażnicza. Natomiast dolny majdan służył jako część gospodarcza tego obiektu. Podobne grodzisko odkryto w Bajtkowie nad jeziorem przy drodze z Ełku do Białej Piskiej. Obiekt ten początkowo był rozpoznany na podstawie badań powierzchniowych. W latach 1977-1978 przeprowadzono szczegółowe badania archeologiczne, co pozwoliło zweryfikować obiekt jako krzyżacką strażnicę graniczną.

Innym obiektem wartym uwagi są: ewangelicki cmentarz na zachodnim krańcu miejscowości, trudny do znalezienia, niemal zatarty; budynek stacji kolejowej i budynki gospodarcze stacji oraz relikty magazynów kolejowych na wschodnim jej krańcu. W miejscowości znajduje się kilka ciekawych budynków mieszkalnych wpisanych do Gminnej Ewidencji Zabytków - np. Okartowo 6, Okartowo 10, Okartowo 15.

Budynek plebanii

Położona obok kościoła plebania posiada sklepione piwnice pamiętające czasy kiedy stał w tym miejscu średniowieczny zamek krzyżacki. Dwukrotnie niszczony przez Litwinów w XIV wieku jeszcze w XVI wieku był odbudowywany, lecz już nigdy nie odzyskał swojego znaczenia. Jego niewielkie mury przetrwały do lat 50-tych XX wieku, ale zostały rozebrane przez miejscową ludność i jedyne relikty warowni pozostają dzisiaj już tylko pod powierzchnią ziemi.

Aplikacje dla turysty dla zabytku

Stwórz aplikacje „Dodaj alert” dla tego zabytku:

Stwórz aplikacje dla turysty

Podgląd wygenerowanej aplikacji

Ładuję podgląd widgetu…
Wystąpił błąd podczas ładowania poglądu.

Wygenerowany kod do wstawienia na stronę

To jest gotowy kod do wstawienia na stronę, wygenerowany dla wybranego przez Ciebie zabytku. Wystarczy go skopiować i umieścić w odpowiednim miejscu na Twojej stronie.

Tagi, kategorie

Alerty

Wiesz, że obiekt wymaga opieki?
Zaalarmuj!

zgłoś, że zabytek nie istnieje

Ważne daty

  • 1914-1923 - Odbudowa po pierwszej wojnie światowej
  • 1981 - Odkupienie budynku przez k. rzym.-kat. od wspólnoty ewangelickiej

Dokumenty
urzędowe

Gdzie szukać?

gm. Orzysz, Gminna Ewidencja Zabytków

Karta adresowa zabytku

dodano: 1 lis 2012

rozmiar 0.5 MB

Pobierz wszystkie pliki

Twórcy profilu

  • wjedrzejewski
  • ewa.komendowska

Otwarte Zabytki to projekt prowadzony przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska.

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa

Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski w ramach konkursu Patriotyzm Jutra, ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z Polonią i Polakami” za granicą, ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz ze środków CEE Trust.

Patron
Narodowy Instytut Dziedzictwa Dojrz@łość w sieci
Patroni medialni
Histmag Szkoła z klasą 2.0 Amerykański Portal Polaków
Partner merytoryczny
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych Fundacja Rowzoju Społeczeństwa Informacyjnego PTTK Ośrodek Karta Projekt Polska Fundacja Orange MyViMu.com - Moje Wirtualne Muzeum Centrum Edukacji Obywatelskiej HISTORIA.org.pl Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zamki Gotyckie
Grantodawcy
Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Spraw Zagranicznych CEE TRUST - Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego