Gmach Towarzystwa ubezpieczeń Prudential

Nazwa zwyczajowa:
Prudential, Hotel Warszawa, Niebotyk

Zabytek wpisany jest do rejestru zabytków

Informacje ogólne

Lokalizacja

Warszawa, powiat Warszawa, gmina Śródmieście

pl. Powstańców Warszawy 9

Numer w rejestrze

A-719 z 2.10.2006

Kategorie

  • mieszkalny
  • użyteczności publicznej

Opis

Najwyższy wieżowiec w Polsce międzywojennej, miał 16 pięter i 66 metry wysokości, symbol nowoczesności II RP. Został zbudowany dla brytyjskiej firmy ubezpieczeniowej "Prudential" (Przezorność) w 1934 r. według projektu Marcina Weinfelda w stylu modernistycznym z elementami art-déco. Jego spawaną konstrukcję stalową zaprojektował wybitny polski inżynier Stefan Bryła wraz z Wenczesławem Poniżem. Dolną część budynku zajmowały pomieszczenia biurowe, a górną luksusowe apartamenty. W czasie powstania warszawskiego został poważnie uszkodzony, a po wojnie odbudowany przez Weinfelda w obowiązującym wówczas stylu socrealistycznym. Obecnie budynkowi jest przywracany pierwotny wygląd, co budzi kontrowersje ze względu na skucie socrealistycznych detali.

Źródła: 

1) http://pl.wikipedia.org/wiki/Prudential 

2) Archimapa 1918-1939 Warszawa/Warsaw, G. Piątek i J. Trybuś, Warszawa 2011

Ciekawostki, legendy, anegdoty

Odbudowa

Odbudowano go według projektu Marcina Weinfelda, który nadał mu socrealistyczny wygląd. Trudno stwierdzić, na ile była to decyzja wymuszona przez władze, które z pewnością nie chciały, by warszawski niebotyk był kojarzony z nowojorskimi drapaczami chmur, do których Prudential był porównywany przed wojną (konstruktor Stefan Bryła współpracował przy budowie wieżowców w USA).

Źródła:

1. bryla.gazetadom.pl

2. wikipedia.org

3. warszawa.naszemiasto.pl

Historia budynku do końca wojny


Do budowy widocznego z odległości 20 km drapacza chmur użyto dwóch milionów cegieł, 1500 ton stali i dwóch tysięcy ton cementu. W czasie okupacji w jego podziemiach mieścił się cafe bar Maxim, w którym występował m. in. Mieczysław Fogg. Budynek został zdobyty przez Polaków w pierwszym dniu powstania warszawskiego, a na jego szczycie załopotała biało-czerwona flaga zawieszona przez podchorążego Jerzego Frymusa z batalionu AK "Kiliński" - przez to budynek stał się częstym celem ataków snajperów i artylerzystów (przez dwa miesiące powstania Prudential został ugodzony około tysiąca razy pociskami różnego kalibru). Trafiony został także pociskiem o masie 2 ton kalibru 600 mm, co zostało uchwycone na jednych z najbardziej rozpoznawalnych zdjęć z powstania warszawskiego. Solidna konstrukcja budynku przetrwała wszystkie te uderzenia. Przez pierwszych kilka lat po wojnie wieżowiec stał w ruinie, co wykorzystano w antywojennych plakatach.

Źródła:

1. bryla.gazetadom.pl

2. wikipedia.org

3. warszawa.naszemiasto.pl

Stefan Bryła - projektant stalowej konstrukcji

Stefan Władysław Bryła (ur. 17 sierpnia 1886 w Krakowie, zm. 3 grudnia 1943 w Warszawie) - polski inżynier budowlany, pionier spawalnictwa i konstrukcji spawanych, polityk lwowskiej chadecji i poseł na Sejm II RP. Autor i konsultant wielu konstrukcji stalowych powstałych w okresie przedwojennym w Polsce i na świecie. Jego autorstwa jest pierwszy na świecie spawany most drogowy w Maurzycach na rzece Słudwi (1927-29). 

Źródło: pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Bryła