Willa NOT i Domek Ogrodnika

Nazwa zwyczajowa:
Willa NOT

Zabytek wpisany jest do rejestru zabytków

Informacje ogólne

Lokalizacja

Siersza, powiat chrzanowski, gmina Trzebinia

Grunwaldzka 29 (Willa NOT) i Grunwaldzka 29a (Domek Ogrodnika).

Numer w rejestrze

A-70/M z 3.01.2007

Kategorie

  • mieszkalny
  • użyteczności publicznej
  • park/ogród
  • militarny

Opis

Willa znana pod nazwą „Willa NOT” została wybudowana na początku XX wieku przez hr. Potockich. Pierwszym jej mieszkańcem był prof. Antoni Schimitzek, jeden z twórców AGH w Krakowie.

Inny przedwojenny mieszkaniec, Zdzisław Krudzielski, w swoich wspomnieniach opisuje willę jako bardzo wygodne mieszkanie: z dwiema łazienkami, wysokimi i suchymi piwnicami, w których można bylo przechowywać wino i odzież.

Po drugiej wojnie światowej w willi umieszczono przedszkole, działające tam do 1960 r.  Następnie willę zajęło Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa, przy którym powstała Naczelna Organizacja Techniczna - stąd nazwa potoczna „Willa NOT” funkcjonująca do dzisiaj. Od 1984 roku w willi ma swoją siedzibę Dom Kultury.

Tuż obok "Willi NOT" usytuowany jest tzw. "Domek Ogrodnika" (ul. Grunwaldzka 29a), pochodzący prawdopodobnie z tego samego okresu. Oba obiekty otacza zabytkowy park.


Bibliografia:

Andrzej Kostka, Jolanta Piskorz, Trzebińskie historie. Trzebinia 2008, s. 69-70 (rozdział: Historia „Willi NOT” i jej mieszkańców).

Ciekawostki, legendy, anegdoty

Mieszkańcy i użytkownicy willi

Pierwszy mieszkaniec, prof. Antoni Schimitzek to jeden z twórców AGH w Krakowie, jak również dyrektor kopalni Siersza w latach 1906-1919. W roku 1916 był on również współtwórcą Towarzystwa Akcyjnego „Osada Górniczo-Przemysłowa S.A.” oraz założycielem Fabryki Dachówek Azbestowych „Górkit”. W latach 1908 -1918 Dyrektor A. Schimitzek organizował akcję dożywiania dzieci we wsiach górniczych. Natomiast w 1914 r. kierował oddziałem Naczelnego Komitetu Narodowego, który rekrutował ochotników do Legionów Polskich. Przyczynił się ponadto do wybudowania osiedli robotniczych  – Trentowiec, Krze i Kolonia Krystynów – a także założył bibliotekę. W 1919 r. w willi zamieszkał dyrektor Michał Dunajecki, który do roku 1932 pełnił funkcję dyrektora Sierszańskich Zakładów Górniczych. Jego następcą został były minister komunikacji, inż. Paweł Romocki. W roku 1932 Rodzina Romockich  przeprowadziła się z Warszawy do willi w Sierszy i zamieszkiwała tam do 1938 r. Przed wybuchem wojny inż. P. Romocki został powołany na stanowisko dyrektora Unii Górniczo-Hutniczej w Katowicach, więc w 1938 r. przeprowadził się wraz z rodziną ponownie do Warszawy. Jego synowie – Andrzej i Jan – wspominali kilkuletni pobyt na terenie Sierszy jako okres bardzo szczęśliwego dzieciństwa. Podczas II wojny światowej Andrzej i Jan Romoccy uczestniczyli w akcjach Małego Sabotażu oraz Wielkiej Dywersji, będąc członkami Szarych Szeregów (AK), a gdy wybuchło Powstanie Warszawskie, wzięli w nim czynny udział - co przypłacili życiem. Obydwaj bracia Romoccy spoczywają na Powązkach w Warszawie, w kwaterze żołnierzy „Parasola”.

Po wyprowadzeniu się Romockich z Sierszy, w willi zamieszkał następca inżyniera  Romockiego, Zdzisław Krudzielski. W swoich wspomnieniach opisuje ową willę jako bardzo wygodne mieszkanie – z dwiema łazienkami oraz wysokimi i suchymi piwnicami, w których można bylo przechowywać wino i odzież.

Po drugiej wojnie światowej w willi umieszczono przedszkole, działające tam do 1960 r.  Następnie willę zajęło Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa. W 1984 r. w willi ulokowano Dom Kultury, który prowadzi dzialalność w tym obiekcie po dzień dzisiejszy.


Bibliografia:

Andrzej Kostka, Jolanta Piskorz, Trzebińskie historie. Trzebinia 2008, s. 69-70 (rozdział: Historia „Willi NOT” i jej mieszkańców).