Omiń nawigację
ukryj

O co chodzi?

Wyszukaj informacje i uzupełnij wybrane pola.

Skorzystaj z własnej wiedzy, poszukaj w książkach lub w internecie.

Sprawdź, czy informacje już uzupełnione są poprawne.

Pamiętaj o podaniu źródeł.

Kasyno oficerskie

niesprawdzony
help
zamknij

Oznaczenie stanu

  • Niesprawdzony
    Dane zaczerpnięte wprost z rejestru zabytków NID; wymagają sprawdzenia i uzupełnienia.
Zabytek wpisany do rejestru zabytków
uzupełnij Lokalizacja:

Grajewo, gmina Grajewo, powiat grajewski, województwo podlaskie

ul. Wojska Polskiego 72

zobacz

Data powstania: 1910
Numer w rejestrze:

A-179 z 9.01.2008

wersja oryginalna Adoptuj zabytek Mini-przewodnik

Opis

uzupełnij

Budynek został wybudowany na przełomie XIX/XX w. (nie później niż do 1910 r.) jako jeden z elementów koszar carskiego pułku dragonów. Od początku istnienia pełnił rolę kasyna oficerskiego. Było tak zarówno podczas stacjonowania tu oddziałów carskich na przełomie XIX i XX w., jak i w okresie II RP w trakcie stacjonowania w Grajewie pierwotnie 10 pułku ułanów, a od 1924 r. 9 pułku strzelców konnych. Budynek nie doznał większych zniszczeń w trakcie działań wojennych II wojny światowej i po jej zakończeniu pełnił rolę klubu garnizonowego dla stacjonujących w Grajewie oddziałów ludowego Wojska Polskiego. Po zlikwidowaniu jednostki wojskowej, na początku lat dziewięćdziesiątych XX w., budynek został przejęty przez miasto i zlokalizowano w nim podległy pod Miejski Dom Kultury w Grajewie Klub „Hades”.
Obiekt jest przykładem rosyjskiej architektury ceglanej z przełomu XIX/XX w.,
o bogatych wartościach historycznych i artystycznych. Stanowi jeden z niewielu pozostałych budynków po nieistniejącym zespole koszarowym. Najcenniejszym elementem budynku, stanowiącym o jego wartości artystycznej, są ceglane elewacje, rozczłonkowane ryzalitami i ozdobnymi gzymsami koronującymi (kostkowym i arkadowym). Są to elementy charakterystyczne dla budynków fabrycznych i koszarowych wznoszonych na tym terenie w okresie zaboru rosyjskiego.
Bryła zewnętrzna budynku, mimo upływu ponad stu lat od chwili powstania, do dnia dzisiejszego pozostała w zasadzie bez większych zmian i stanowi typowy przykład carskiego budownictwa koszarowego końca XIX w. Z racji pełnienia przez cały czas istnienia pierwotnej funkcji, dla której był przeznaczony, również układ wewnętrzny pomieszczeń nie uległ większym przemianom.

Ponad stuletni, zabytkowy budynek byłego kasyna oficerskiego, zlokalizowany przy ul. Legionistów 9, wymagał gruntownej konserwacji pod kątem jego renowacji, remontu kapitalnego i wymiany zdekapitalizowanych elementów konstrukcyjno-budowlanych, wykończeniowych i techniczno-technologicznych oraz likwidacji starej i zniszczonej struktury budowlanej. W ramach prowadzonego remontu m.in. wymieniono wszystkie instalacje wewnętrzne, stolarkę okienną i drzwiową oraz zainstalowano instalację wentylacyjno-klimatyzacyjną. Przearanżowano również wewnętrzny układ funkcjonalny pod potrzeby zgodne z przeznaczeniem, jak również dostosowano go do współczesnych standardów technicznych i wymogów funkcjonalnych, w tym dostępności dla osób niepełnosprawnych. Szczególny nacisk położono na prace przy elewacji obiektu, która stanowi jego największy walor architektoniczno-zabytkowy. Prace remontowo-adaptacyjne prowadzone pod nadzorem służb konserwatorskich zostały wykonane w okresie IV-X 2020 r. przez firmę PHU Marta Machaj z Ełku.

W wyremontowanym budynku zostanie zlokalizowana Grajewska Izba Historyczna, której celem jest prezentowanie lokalnego dziedzictwa historyczno-kulturowego. Dzięki prze-prowadzonej rewitalizacji obiekt pokoszarowy przy ul. Legionistów 9 stanie się lokalnym centrum działalności kulturalnej, co niewątpliwie umożliwi poszerzenie oferty GCK m.in.
o kameralne koncerty i recitale o wysokim poziomie artystycznym, koncerty edukacyjne dla dzieci i młodzieży itp. Lokalizacja obiektu umożliwia także organizację wydarzeń kulturalnych, łączących potrzebę wykorzystania pomieszczeń w budynku i przestrzeni zewnętrznej. Część z pomieszczeń będzie stanowić zaplecze techniczno-szatniowe dla sekcji piłkarskich MOSiR.

opr. dr Tomasz Dudziński (Grajewska Izba Historyczna)

Ciekawostki, legendy, anegdoty

"Przesuwanie szaf"

W okresie II RP i stacjonowania na terenie grajewskich koszar 9 pułku strzelców konnych za zaszczyt uznawano otrzymanie zaproszenia na bale okolicznościowe do kasyna oficerskiego na terenie koszar. Szczegółowo ustalano ich harmonogram i starano się, by w ich trakcie żaden z zaproszonych gości nie poczuł się gorszy od pozostałych. Witold Najgrodzki, który trafił w 1930 roku jako młody podporucznik w szeregi 9 Pułku Strzelców Konnych, tak wspomina jeden z pierwszych swoich pułkowych bali: Jako młody podporucznik otrzymałem polecenie od swego czterdziestoparoletniego przełożonego dotrzymywać towarzystwa pewnej pani. On zaś zajął się jej piękną siedemnastoletnią córką. Kiedy o godzinie 5 rano odprowadzałem je do powozu, usłyszałem rozmowę: Matka – Piękny bal, w życiu tak się wspaniale nie bawiłam. Córka – Nigdy nie dam się namówić na taką zabawę, gdzie dziewczyny skazane są na towarzystwo staruszków[1]. Obowiązek obtańcowywania starszych dam przez młodzież oficerską nazywano potocznie „przesuwaniem szaf”.

T.Dudziński, "9. Pułk Strzelców Konnych im. Gen. Kazimierza Pułaskiego", Grajewo 2018, s. 365



[1] F. Kusiak, Życie codzienne oficerów Drugiej Rzeczypospolitej,Warszawa 1992, s. 178.


Aplikacje dla turysty dla zabytku

Stwórz aplikacje „Dodaj alert” dla tego zabytku:

Stwórz aplikacje dla turysty

Podgląd wygenerowanej aplikacji

Ładuję podgląd widgetu…
Wystąpił błąd podczas ładowania poglądu.

Wygenerowany kod do wstawienia na stronę

To jest gotowy kod do wstawienia na stronę, wygenerowany dla wybranego przez Ciebie zabytku. Wystarczy go skopiować i umieścić w odpowiednim miejscu na Twojej stronie.

Tagi, kategorie

Alerty

Wiesz, że obiekt wymaga opieki?
Zaalarmuj!

zgłoś, że zabytek nie istnieje

Ważne daty

Wpisz najważniejsze daty z historii obiektu wraz z krótkim opisem.

Dokumenty
urzędowe

Dysponujesz dokumentacją, którą możesz legalnie udostępnić innym?
Załącz pliki tutaj.

Twórcy profilu

  • Tomasz Dudziński

Otwarte Zabytki to projekt prowadzony przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska.

Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa

Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski w ramach konkursu Patriotyzm Jutra, ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z Polonią i Polakami” za granicą, ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz ze środków CEE Trust.

Patron
Narodowy Instytut Dziedzictwa Dojrz@łość w sieci
Patroni medialni
Histmag Szkoła z klasą 2.0 Amerykański Portal Polaków
Partner merytoryczny
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych Fundacja Rowzoju Społeczeństwa Informacyjnego PTTK Ośrodek Karta Projekt Polska Fundacja Orange MyViMu.com - Moje Wirtualne Muzeum Centrum Edukacji Obywatelskiej HISTORIA.org.pl Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zamki Gotyckie
Grantodawcy
Muzeum Historii Polski Patriotyzm Jutra Ministerstwo Spraw Zagranicznych CEE TRUST - Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego